Haksız Nedenlerle İşine Son Verilen Çalışanların Yasal Hakları

İş hayatında işçilerin işverenler tarafından haksız yere maruz kaldıkları yıldırma politikaları sebebiyle birçok işçi mağdur olarak işini kaybediyor. İş kanunlarının son derece açık olmasına rağmen bu kanunlara uymayan işverenlerin sayısı günden güne artıyor. Fakat yasal haklarını aramak konusunda çalışanlar birçok yasal mevzuattan haberdar değil veya kulaktan dolma bilgilerle yanlış yönlendiriliyor. Gerektiğinde bu yasal haklar kullanılarak çalışanların mağduriyetlerinin giderildiği ve işverenlere çok ağır cezaların uygulandığı kesin olarak bilinmelidir.

İŞÇİNİN İŞE BAŞLAMA SÜRECİ

Bir işyerinde işe başlanılan ilk günden itibaren işveren ile işçi arasında anlaşmaya varılan şartlar ne yazık ki büyük oranda sözlü anlaşmalara dayanıyor. Çalışma süreci başladıktan sonra bu anlaşmalara uymayan işverenler çalışanlar için sıkıntılar üretebiliyor.

İLK GÜN SİGORTA GİRİŞİ YAPILMAMASI SUÇ TEŞKİL EDİYOR

İşe başlanılan ilk günden itibaren çalışanların iş kanununa göre sigorta girişinin yapılması gerekiyor. Bilinen en büyük yanlışlardan birisi de deneme süresi. Her ne kadar deneme süresi şartı işe başlarken konuşulsa da ilk günden itibaren sigorta girişi yapılması gerekiyor. Aksi takdirde deneme süresinde işe girişi kuruma bildirilmeyen işçi sebebiyle işverene suç teşkil ediyor.

BİLİNÇSİZ İMZALANAN İŞ SÖZLEŞMERİ EN BÜYÜK SORUN

İşe başladıktan sonra işveren tarafından çalışana imzalatılan iş sözlerinin çoğunu ne yazık ki birçok çalışan bilinçsizce okumadan veya sorgulamadan imzalıyor. İş sözleşmesinde yer alan maddeler daha sonrasında çalışanlara büyük sorunlar oluşturabiliyor. Bazı verenlerin çalışanlara işe başlarken senet gibi borçlandırıcı resmî evraklar imzalattığına da şahit olabiliyoruz. İmzalanan her evrakın içeriğinin okunması ve çalışanın kendi çıkarlarına uygun olması durumunda imzalanması daha sağlıklı olmaktadır.

SGK GÜN DÖKÜMÜ AYLIK KONTROL EDİLMELİ

İnternetin yaygınlaşması ve SGK’nınçalışanlara ait bütün bilgileri E-Devlet üzerinden sunması çalışanların sigortalılık süreçlerini kontrol etmeleri açısından büyük yarar sağlamaktadır.E-Devlet üzerinden 4/a Hizmet Bilgisi adı altında aylık olarak sigortalılıklarını kontrol etmek ve haberdar olmak çalışanların yasal haklarını zamanında kullanmaları açısından önemli bir uygulama. Bazı işverenler işçinin haberi olmadan tazminat vermemek adına 1 yılı dolmadan işten çıkışını bildirip daha sonra tekrar işe girişini bildiriyor.

ANSIZIN İŞTEN ÇIKARILAN İŞÇİNİN İHBAR TAZMİNATI

İşveren tarafından sebep belirtilmeden işten çıkarılan işçi için işvereni ihbar tazimatı vermekle yükümlüdür. Fakat işçinin çalışmış olduğu gün sayısına göre işçiye ihbar bildiriminde bulunan işveren ihbar tazminatı ödemez. İhbar bildiriminde bulunmak işçiye bir süre sonra işten çıkarılacağının bildirildiği süredir. İhbar süreleri o işyerinde çalışılan gün sayısına göre düzenlenmiş olarak işçiye bildiriliyor

Çalışma süresi;

  • 6 aydan az ise ihbar süresi 2 hafta
  • 6 ay ile 1,5 yıl arası ise ihbar süresi 4 hafta
  • 1,5 yıl ile 3 yıl arası ise ihbar süresi 6 hafta
  • 3 yıldan fazla ise ihbar süresi 8 hafta

İşveren çalışana işten çıkartılacağını belirtilen süreler kadar öncesinde bildirmek zorunda olduğu gibi bildirmediği takdirde ihbar tazminatını ödemekle yükümlü oluyor.

YILLIK İZİN KULLANIMI VE YILLIK İZİN SÜRELERİ

Yıllık izin süreleri de ihbar tazminatı gibi belirli gün sayılarına göre düzenlenmiştir.

Bu süreler;

  • 1 yıl ile 5 yıl (5.yıl dahil) arası çalışanlar 14 gün
  • 5 yıl ile 15 yıl arası çalışanlar 20 gün
  • 15.yıl dahil ve daha fazla çalışanlar için 26 gün olarak belirlenmiştir.

HER AY İMZALANAN ÜCRET BORDROSU İNCELENMELİ

İşveren tarafından çalışanlara her ay düzenli olarak imzalatılan ücret bordrosunun detaylı bir şekilde gözden geçirilerek imzalanması gerekiyor. Bordro üzerindeki brüt ve net maaşını hafta sonu tatillerini ve mesai ücretlerini inceleyerek imzalamak çalışanlar için önemli bir işlem.

İŞTEN ÇIKARILDIKTAN SONRA İŞTEN ÇIKIŞ KODU KONTROL EDİLMELİ

İşveren tarafından işine son verilerin çalışanın kuruma bildirilmesi üzerine bazı işverenler tazminat vermemek adına işine son verdiği çalışanı istifa etmiş gibi bildirebiliyor. Birçok çalışan bu durumu çok sonradan fark ederek ne yapacağı konusunda kara kara düşünüyor. İşten çıkışı yapılan işçi en yakın İş-kur birimine başvurarak çıkış kodunu öğrenebilmektedir. Aksi takdirde işvereni şikâyet ederek mağduriyetini giderebiliyor.

İŞVERENİ ŞİKAYET İÇİN NEREYE BAŞVURULMALI?

Mağdur olan ve işvereni tarafından haksız yere işten çıkarılan, yasal hakkı yok sayılan çalışanlar ALO-170 Çalışma ve Sosyal Güvenlik İletişim Merkezini arayarak şikayette bulunabilirler.

%d blogcu bunu beğendi: